Мемнен Англияның жаңа алыбына дейін: «Арсеналдың» гегемониясы басталды ма?
10
Жақында ғана лондондық «Арсенал» футбол әлемінде мәңгілік екінші орын алатын, ал Микель Артетаның «процеске сеніңіз» (trust the process) деген сөздері келемежге айналған басты мемдердің бірі еді. Алайда қазір жағдай түбегейлі өзгерді.
«Арсенал» 22 жылдан кейін алғаш рет Премьер-лиганы бағындырып, Чемпиондар лигасының финалына дейін жетті (онда тек пенальти сериясында ПСЖ-ға есе жіберді). Ал жаңа маусымды Англия Суперкубогында «Манчестер Ситиді» 3:0 есебімен тас-талқан етіп жеңумен бастады.
Бұл бір маусымдық сәттілік пе, әлде жаңа гегемонияның басы ма?
Жаңа маусым (2026-2027) алдында Opta суперкомпьютері чемпионаттың 10 000 симуляциясын жасап шықты. Соның нәтижесінде «Арсеналдың» тағы да чемпион болу мүмкіндігі 38% деп бағаланды. Олардың ең жақын ізбасары «Манчестер Ситиде» бұл көрсеткіш небәрі 20,5%-ды құрады — бұл екі есеге жуық айырмашылық. Чемпиондар лигасында да лондондықтар қазіргі жеңімпаз ПСЖ-дан кейінгі басты фавориттердің қатарында (Бавариямен бірге) келе жатыр.
Бұл деңгейге команда бір күнде жеткен жоқ. «Арсенал» өткен чемпионатты 85 ұпаймен, 26 жеңіспен және «Ситиден» 7 ұпай алға озып аяқтады. Сонымен қатар, Чемпиондар лигасының жалпы кезеңінен финалға дейін бірде-бір рет негізгі немесе қосымша уақытта жеңілген жоқ.
Жетістіктің басты тіректері
- Басшылықтың шыдамдылығы мен қаржылық қолдауы:Микель Артета клубқа 2019 жылдың желтоқсанында келіп, алғашқы маусымдарында екі рет қатарынан 8-орын алғанда және еурокубоктардан ұшып кеткенде де басшылық оған сенім артты. Оған уақыт қана емес, үлкен қаржы да берілді: соңғы 5 жылда «Арсеналдың» трансферге жұмсаған таза шығыны 773 миллион еуроға жетті (лигадағы екінші көрсеткіш). Артета бұл қаражатты тек қымбат жұлдыздарды жинауға емес, жүйелі жұмыс істейтін механизм құруға жұмсады.
- Өткізбейтін қорғаныс:Чемпиондық маусымда «Арсенал» АПЛ-де 19 ойынды қақпасына гол жібермей аяқтады (құрғақ ойын). Қарсыластар олардың қақпасына бүкіл маусымда тек 87 дәл соққы бағыттай алды (салыстыру үшін, «Ситиде» бұл көрсеткіш 122 болған). Команданың қорғанысы өз айып алаңында емес, қарсылас шебінде басталады: лондондықтар қарсылас алаңында допты тартып алу бойынша лигада екінші орында тұр (37 турда 177 рет).
- Стандартты жағдайлар — жасырын қару:Өткен чемпионатта «Арсенал» стандартты жағдайлардан 25 гол соқса, оның 19-ы бұрыштамадан келді (бұл АПЛ рекорды). Микель Артета мен оның көмекшісі Николя Жавер басқалар жете бағаламаған бұл ойын элементін нағыз гол генераторына айналдырды.
- Құрамның тереңдігі және тактикалық икемділік:Жазда клуб Бруно Гимарайнс, Христос Цолис, Пьеро Инкапье сияқты ойыншыларды сатып алып, қақпаға Илон Мельені қосты. Енді кез келген жарақат немесе спорттық баптың төмендеуі команданың жалпы ойын үлгісін бұза алмайды. Букайо Сака мен Вильям Салиба өздерінің ең үздік футболдық жасына енді аяқ басса, Райс, Эдегор, Субименди, Габриэл, Хаверц және Дьёкериш өздерінің мансаптық шыңында ойнап жүр.
Артетаның жеке дамуы
Бұрын Артетаны «тек А жоспары ғана жұмыс істейді, ал Б жоспары мүлдем жоқ» деп сөгетін. Қазір ол өз қателіктерін тез мойындап, ойын барысында батыл шешімдер қабылдай алады (мысалы, «Ситимен» ойындағы үзілісте жасалған қос ауыстыру, «Ньюкаслдағы» Меринудың шығуы немесе Люисалиді жартылай қорғаныс орталығына шығару шешімі). Ол Гвардиоланың шәкірті болғанымен, Пептің техникалық стиліне физикалық күшті, бұрыштамаларды және допсыз ойнауға дайындықты қосып, дербес топ-бапкерге айналды.
Гегемон деп атауға неге әлі ерте?
Бір чемпиондықпен гегемон атану мүмкін емес. Нағыз еуропалық гегемон — қазіргі уақытта Чемпиондар лигасының кубогын иеленген ПСЖ, ал «Арсенал» әзірге тек қуушы рөлінде.
Сонымен қатар, чемпиондық маусымда жинаған 85 ұпай — керемет нәтиже, бірақ бұл «Ситидің» бұрынғы 100 ұпайлық деңгейі емес. Сондай-ақ, соңғы 17 турда Кариктің командасы қауіп төндіріп, «Арсеналдан» да көп ұпай жинады (39 ұпайға қарсы 36 ұпай). Англия тарихында чемпиондық атағын қатарынан қорғап қалу тек үш аңыз бапкердің ғана қолынан келген: Алекс Фергюсон, Жозе Моуринью және Пеп Гвардиола.
Қорытынды
«Арсенал» әлі толық гегемон емес, бірақ қазіргі уақытта Англиядағы ең тұтас әрі жүйелі команда. Клубтың тұрақты жаттықтырушысы, оңтайлы жастағы негізгі құрамы, терең қосалқы құрамы және басты қарсыластарының қайта құрылу процесінде болуы «Арсеналға» өз дәуірін орнатуға тамаша мүмкіндік береді.